UNMIK/PR/850
1.Pozivam sve vođe glavnih političkih partija i koalicija Kosova koje učestvuju u inkluzivnim opštinskim izborima, na sastanak o decentralizaciji 1. novembra u Gnjilanu. Na tom sastanku ću da predočim svoj koncept decentralizacije koja će vlast da privede bliže narodu u skladu sa Planom od sedam tačaka i Ustavnim okvirom. Moj koncept uključuje sledeće elemente:
Opštinske jedinice mogu da budu ustanovljene za krupnije nevećinske zajednice. Te opštinske jedinice imaju lokalni savet, administrativne organe i budžet;
Opštinske jedinice mogu da budu sastavljene od jednog ili više sela, naselja i gradskih četvrti unutar opštine;
Opštinske jedinice mogu da budu ustanovljene na osnovu zahteva izabranih poslanika opštinskih skupština ili na osnovu peticije stanovnika u oblastima u kojima je učestvovanje zajednice o kojoj je reč na opštinskim izborima bilo značajno. UNMIK obezbeđuje primenu ovoga;
Opštinske jedinice imaju pravo da upravljaju oblastima osnovnog i srednjeg obrazovanja, primarnom zdravstvenom zaštitom, prostornom planiranju u gradovima ili selima i razvojem službi i objekata, u skladu sa politikom opštine. One imaju ovlašćenje da donose odluke o pitanjima lokalnog značaja, kao što su tržnice, javni prostori, kulturne aktivnosti i sportovi;
Opštinske jedinice imaju budžet sameren odgovornostima i veličini jedinice.
Štaviše, moj stav je da će u opštinama u kojima su nevećinske zajednice učestvovale na opštinskim izborima u značajnoj meri, one da imaju pravo na izvršne položaje u opštinskoj vlasti u skladu sa Članom 4.5 Ustavnog okvira.
Nakon rasprave o ovom konceptu i uzimanja u obzir izraženih mišljenja, proglasiću program decentralizacije u obliku zakonski obavezujućeg dokumenta. Nakon ovoga, izbori za savete opštinskih jedinica biće organizovani u roku od šest meseci nakon otpočinjanja njihovog uspostavljanja.
2. Dugoročno, biće potrebno da pokrenemo pitanja razvoja opština, što je još važnije. U skladu sa evropskim standardima i na osnovu načela podređenosti, biće potrebno da preispitamo ovlašćenja centralnih i lokalnih vlasti i da ih redefinišemo kad je to potrebno.
Drugi izazov će da bude prilagođavanje geografske veličine opštine promenljivom broju stanovnika. Na primer, stanovništvo opštine Priština već prelazi pola miliona. To je daleko iznad prosečne veličine evropskih opština.
Ova osnovna pitanja razvoja opština ne mogu, naravno, da budu razrešena preko noći. Potrebna je sveobuhvatna rasprava, tako da struktura vlasti bude primerena potrebama Kosova i da odražava modernu evropsku praksu. Pozvaću evropske ustanove, kao što je Savet Evrope, da nam pomogne u ovom poslu.
